بازخوانی پرونده دعوای"بهزادیان-خاموشی"درگفت وگو با دبیر کل اتاق تهران

                                                بی اعتباری ودیگر هیچ

پس از تغییرات جنجالی اواخرسال گذشته دراتاق تهران که منجربه آمدن "دکترمحمد نهاوندیان"به این اتاق شد، محمد مهدی راسخ به سمت دبیر کلی اتاق تهران منصوب شد.اوفارغ التحصیل رشته مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی امیر کبیراست وپیش ازاین عضو کمیته حمل و نقل کشور،مدیریت شرکتهای ملی شده و تحت پوشش وزارت بازرگانی ،عضو هیات مدیره شرکت فروشگاههای بزرگ زنجیره ای قدس و مشاور وزیر بازرگانی و رئیس هیات مدیره و مدیر عامل سازمان قند و شکر کشوربوده است .

قرار گرفتن او درکنار "محمد نهاوندیان"که برخی،اورا پدر تجارت الکترونیکی ایران می دانند،این انتظار رابه وجود آورده است که مدیریت جدید اتاق تهران،بتواند بسترلازم برای تجارت مدرن درایران را فراهم کند.

به همین دلیل محور عمده برنامه های مدیران جدید اتاق تهران،بر اساس ابزارهای اینترنتی شکل گرفته است."راسخ" می گوید:کارت بازرگانی اعضای اتاق تهران 48 ساعته تمدید ویا صادرمی شود ومتقاضیان می توانند ازطریق اینترنت وبدون نیاز به حضورفیزیکی،از اتاق تهران خدمات دریافت کنند.

 

 

*خیلی ها با آوردن نام اتاق تهران یاد "دعوای بهزادیان- خاموشی" می افتند. موافق هستید درمورد  تغييراتي كه زمستان سال گذشته در هيات‌مديره اتاق تهران رخ داد گفت وگو کنیم؟

این موضوع چه اهمیتی می تواند داشته باشد؟

تا این اندازه اهمیت داشته است که درطول چند سال گذشته حجم عمده ای از گزارش ها واخبار حوزه بازرگانی در رسانه ها به همین دعواها اختصاص داده می شده است.

سیاست هیات رییسه جدید اتاق تهران این است که وارد مسایل حاشیه ای نشود.ما نمی خواهیم کار، به حاشیه کشیده شود.

یعنی حاضر به گفت وگو دراین مورد نیستید؟اگر مطمئن شوید که قصد ما نبش قبر برای ایجاد جنجال نیست چطور؟

خیلی وارد حاشیه نمی شوم اما همانطور كه مي‌دانيد در سه سال اخير تنش‌هاي زيادي بين اتاق ايران و تهران وجود داشت كه باعث بروز لطمات سنگين به اعتبار و حيثيت اتاق‌هاي بازرگاني شده بود، به خصوص اينكه اين درگيري‌ها و مسائل به روزنامه‌ها كشيده شده بود و درگيري‌ها به طور مداوم در رسانه‌ها مطرح مي‌شد.

شما به چه چیز این دعواها انتقاد دارید؟

اين درگيري‌ها اتاق تهران را از حركت و كار اصلي خودش باز داشته بود و مديريت اتاق تهران به طور عمده به دنبال پيگيري مسائل و دعواها بود. در طرف ديگر هم اتاق ايران متقابلا به دنبال پاسخگويي و يا خنثي‌سازي اين دعواها بود.

چه شد که گروه شما قدرت را دردست گرفت؟

 

ماگروه ازپیش تشکیل شده ای نبودیم.خودتان بهتر می دانید که اواخر سال گذشته با امضاي هيات نمايندگان درخواست انتخابات مجدد هيات رييسه بررسي شد و پس از آن ،هيات رييسه جديد براي اتاق تهران انتخاب شد.

اما درمورد انتخابات هم حاشیه زیادی به وجود آمد.

بله. بحث و جدل زیادی در رابطه با انتخابات هم به وجودآمد. اگر یادتان باشد در نهايت با توجه به روندي كه انتخابات طي كرده بود توسط شوراي‌عالي نظارت بر اتاق‌ها تاييد شد و بحث‌هاي مطرح شده در دادگاه براي گرفتن دستور موقت به منظور توقف انتخابات به نتيجه‌اي نرسيد و هيات رييسه منتخب كار خود را آغاز كرد.البته یادتان باشد، هيات رييسه جديد اتاق تهران تمايل نداشت كه به مسائل گذشته بپردازد و وارد‌آنها شود و در پي آرام كردن فضا براي انجام وظيفه اصلي خود بود.

*هيات رييسه اتاق تهران در حال حاضر چه كساني هستند؟فکر می کنید ترکیب جدید چه گرایشی دارد؟

آقاي دكتر نهاونديان به عنوان رييس اتاق، آقاي ميرمحمد صادقي نايب رييس، آقاي مهندس مفيدي نايب رييس، آقاي ظهيري عضو و خزانه‌دار و آقاي دكتر بازرگاني عضو و منشي، اعضاي جديد هيات رييسه اتاق تهران هستند كه همگي از افراد با سابقه و خوشنام هستند و در اين مدت هم سعي شده كه ديگر مسائل گذشته مطرح نشود.

می خواهم تاکید کنم که اين اولين بار است كه با يك رسانه راجع به اين مسائل گفت‌وگو مي‌كنيم. چون در نظر داشتيم فضا را تغيير بدهيم و شرايط را عوض كنيم تا اعتبار و حيثيت خدشه‌دار شده اتاق ترميم شود و به جاي درگيري و تنش وظيفه اصلي اتاق به انجام برسد.درضمن به این ترکیب نمی شود

*شما به عنوان دبيركل فعلي اتاق تهران، هيات رييسه قبلي را تا چه اندازه در دعواها و جنجال‌هاي گذشته محق مي‌دانيد؟

من اصلا دنبال اين نيستم كه به كسي حق بدهم يا كسي را از حق خودش محروم كنم. در قانون پيش‌بيني و اعلام شده كه هيات نمايندگان بالاترين ركن در اتاق‌هاي بازرگاني است. هيات نمايندگان هم تشخيص داد كه هيات رييسه عوض شود و اين كار صورت گرفت. حتما مسائلي هم وجود داشته كه هيات نمايندگان اتاق تهران به اين نتيجه رسيدند. كار و راي براساس نظر آنها بوده است. الان هم بعد از گذشت چند ماه كه فضا دوباره آرام شده و اتاق مسير طبيعي و روال عادي خود را در پيش گرفته ديگر ما به دنبال مسائل و تقصيرهاي گذشته نيستيم.

*آيا مشكلاتي كه پیش ازاین بين اتاق تهران و ايران بود، حل شده است؟

بخشي از مسائلي كه باعث درگيري بين اتاق تهران و ايران شده بود به خاطر قدرت طلبي بود. در حال حاضر، اصلا چنين احساسي در اتاق نيست و كسي به دنبال قدرت طلبي نيست. هيات رييسه فعلي خود را خدمتگزار جامعه اقتصادي كشور مي‌داند و برای كسب قدرت به اتاق نيامده است. از طرف ديگر، به طور يقين بين افراد مختلف اختلاف نظر وجود دارد. ولي اين اختلاف‌نظر نبايد منجر به بروز تنش و جنگ و كشاندن مسائل به مطبوعات شود. اتاق‌هاي بازرگاني چه اتاق تهران، چه اتاق ايران و چه اتاق شهرستان‌ها همگي يك مجموعه هستند و بايد اختلاف‌نظرها را در داخل خود اتاق به بحث و گفت‌وگو بگذارند و راه‌حل پيدا كنند تا به كار صدمه وارد نشود و مهم‌تر از آن به اعتبار و حيثيت اتاق بازرگاني لطمه وارد نشود. اتاق بازرگاني مورد توجه تمام دنيا است. پیش ازاین وقتی  ،درگيري‌ها شدت يافته بود و بحث تجديد انتخابات مطرح شده بود، اخبار اين درگيري‌ها هر روزه در رسانه‌هاي دنيا انعكاس داشت. اين امر به صلاح بخش اقتصادي كشور نبود.

یعنی درحال حاضر زمینه بروز اختلاف های جدید وجود ندارد؟

 

الان هم امكان اختلاف‌نظر وجود دارد. مثلا در مورد اصلاح آيين‌نامه نظر اتاق تهران با اتاق ايران كاملا عكس بود. اما با بحث و گفت‌وگو و انجام مكاتبات به تفاهم رسيديم كه در حال حاضر اين موضوع اولويت ندارد و بهتر است از دستور كار خارج شود. شايد اگر اين امر درگذشته اتفاق مي‌افتاد وضع به‌گونه‌اي ديگر بود. حتي در همين مدت هم هيات رييسه قبلي تلاش كردند كه اين موضوع را مطرح كنند و جنجال مطبوعاتي ايجاد كنند. ما اين كار را نه به جنجال مطبوعاتي و نه به تنش و مرافعه تبديل كرديم و با گفت‌وگو به‌طور منطقي اتاق ايران را قانع كرديم كه در حال حاضر اصلاح آيين‌نامه براي اتاق‌ها در اولويت نيست و بهتر است كه از دستور كار خارج شود. اين پيشنهاد از سوي اتاق ايران هم پذيرفته شد و اين كار صورت گرفت. يعني نظرات اتاق تهران و ايران معكوس بود كه با مذاكره و تعامل و همفكري و بدون ايجاد جنگ و جدال حل شد. نظر ما اين است كه همه مسائل را بايد با اين روش حل كرد چون به‌طور طبيعي افراد نگرش‌هاي متفاوت و روش‌هاي مختلف اجرايي دارند. اين تعامل يك‌سويه هم نيست. يعني ممكن است اتاق ايران در موردي نظر خلاف نظر ما داشته باشد و بتواند ما را قانع كند تا آن را بپذيريم. يعني الان تعاملي كه بايد بين اتاق تهران و ايران باشد به وجود آمده است و ما سعي مي‌كنيم تمام مسائل را از طريق مصالحه و منطقي حل كنيم.

*اگر بخواهيد عملكرد مديران قبلي را منصفانه نقد كنيد. چه نمره‌اي به آنان مي‌دهيد؟

اگر بحث روش مديريتي را در نظر بگيريد. روش مديريتي من با دبيركل قبلي فرق دارد. نمي‌توانيم بگوييم كه مديريت قبلي كاري انجام نداده است ولي متاسفانه پیش ازاین، جدال و اختلاف‌نظر با اتاق ايران در صدر كارهاي اتاق تهران قرار داشته است. من مثال ساده‌اي براي شما عنوان مي‌كنم؛ ببينيد اتاق تهران در دوره مدیریت قبلی،هيچ پرونده  ای در دادگاه نداشته ولي شش نفر وكيل و مشاور حقوقي درجه يك داشته است. در اتاقي كه مجموعه پرسنل آن به پنجاه نفر نمي‌رسند و هيچ پرونده قضايي هم نداشته است شش نفر از وكيلان و مشاوران حقوقي را در اختيار داشته كه بعضا از چهره‌هاي بسيار قدر و معروف بوده‌اند. در حالي كه سازمان‌هاي بزرگ يك يا حداكثر دو نفر مشاور حقوقي دارند.

*منظور شمااین است که وجود شش وکیل در اتاق تهران، نشان‌دهنده جبهه‌گيري مديران اتاق برای دعواهای حقوقی بوده است؟

اين ديدگاه يعني اين كه حتما بايد وارد جنگ و جدال شد.مثل کسی که چماقی همیشه همراه خود دارد.اگر کسی فکر نکند که قصد توهین دارم، می توانم بگویم کسی که زیر صندلی ماشین خود، چماق دارد، اگر اهل حمله نباشد، به طور قطع طرفدار استفاده از چماق است. روش كاري ما كاملا متفاوت است. قسمت حقوقي ما، در حال حاضر، در خدمت فعالان اقتصادي است. بسياري از مشكلات كساني كه مربوط به كارت بازرگاني است توسط آنها حل مي‌شود.

*شايددليل جبهه‌گيري مديران قبلي اتاق به اين مساله برگردد كه آنها متعلق به يك گروه سياسي بودند و گروه حاكم بر اتاق ايران داراي تفكر ديگري بود.

من اعتقاد دارم كه اتاق بازرگاني محل فعاليت سياسي نيست. اتاق پارلمان بخش‌خصوصي در مسائل اقتصادي است. نمي‌گويم كه افراد نبايد داراي ديدگاه‌هاي سياسي  باشند ولي اتاق جاي فعاليت سياسي نيست، اتاق محل فعاليت‌هاي اقتصادي است‌ و مهم‌ترين و بزرگ‌ترين تشكل بخش‌خصوصي كشور است و بالاترين مسووليت را بر عهده دارد، چون نمايندگان كل بخش خصوصي كشور در اتاق حضور دارند اتاق با توجه به اين كه مشاور سه قوه است مي‌تواند بسيار اثرگذار باشد و به سه قوه نظر و فكر مشاوره‌اي ارائه دهد و در اقتصاد كشور بسيار موثر واقع شود. كارهاي سياسي مربوط به احزاب است. هر كسي اگر وابسته به يك حزب يا تفكر سياسي است مي‌تواند در داخل حزب خودش فعاليت سياسي داشته باشد. متاسفانه يكي از مشكلات ما در كشور همين است كه مساله سياسي به همه جا كشيده شده است. دليلي وجود ندارد كه در كارها و مسائل اجرايي تا اين حد مسائل سياسي اثرگذار شود.

*شما با چنين ديدگاهي آيا از نظر سياسي با اتاق ايران همسو هستيد؟

ببينيد ما اصلا دنبال مسائل سياسي در اتاق نيستيم و معتقديم هر كسي با هر نوع تفكر سياسي در اتاق بايد تفكر اقتصادي داشته باشد و در خدمت بخش اقتصاد كشور باشد نه بخش سياسي. اتاق بازرگاني محل فعاليت،‌ تفكر و خدمت‌دادن به بخش اقتصادي كشور است.

*با توجه به تغيير دولت، برخي معتقدند كه مديران جديد اتاق همزمان با روي كار آمدن دولت جديد به اتاق راه پيدا كردند و همسو با دولت هستند يعني به جاي در نظر گرفتن تفكرات اقتصادي،‌ همسوبودن با دولت در انتخاب مديران جديد اثر گذاشته است. آيا اين موضوع را تاييد مي‌كنيد؟

اين اتهام كاملادرمورد هیات رییسه اتاق تهران رد است. هيات نمايندگان اتاق تهران متشكل از 40نفر نمايندگان بخش خصوصي و 20نفر هم نمايندگان بخش دولتي است. هيات‌رييسه قبلي هم با حمايت دولت قبل سركار آمد و به طوركامل مستقل از دولت قبل و در اختيار بخش خصوصي نبود. هيات‌رييسه قبلي به‌طور صرف با حمايت دولت در اتاق حضور پيدا كردند. در حال حاضر تعدادي از 60نفر امضا‌كننده براي انتخابات مجدد نماينده دولت بودند، ولي آيا كساني كه انتخاب شده‌اند به‌طور كامل موافق نظرات و ايده‌هاي دولت هستند؟ نه بدين صورت نيست و ما در بسياري از موارد منتقد دولت هم هستيم. ولي نوع برخورد ما با مدیران قبلی  متفاوت است. يعني ضمن اينكه  اعتقاد داريم بايد با دولت به خاطر در اختيار داشتن بخش وسيعي از امور اقتصادي تعامل داشت، انتقادات خودمان را هم مطرح مي‌كنيم. به جاي تنش و جدال، مسوولان را به اتاق دعوت مي‌كنيم و نظرات خودمان را با آنان در ميان مي‌گذاريم. از تقابل اتاق با دولت هيچ نتيجه‌اي حاصل نمي‌شود.

راه‌حلي كه ما پيدا كرده‌ايم اين بوده كه مسوولان دولتي و فعالان بخش خصوصي را به اتاق دعوت كرده‌ايم و رودررو مسائل مطرح شده و بسياري از مشكلات هم حل شده است.

به طور مثال وزيری که در اتاق مسائل رابه طور کامل وبه روش رودر رو شنيده است، در وزارتخانه دستور حل آن را صادر كرده است، . در ارتباط با وزارت بازرگاني، آقاي ميركاظمي چندين مورد را پيگيري كردند. در مورد تعرفه‌ها كه مساله حادي هم شده بود، وزير صنايع به اتاق تشريف آوردند و با صحبت‌هايي كه شد بسياري از تعرفه‌ها تغيير كرد. اگرچه در مورد خاصي مثل گوشي تلفن‌همراه تغييري حاصل نشد، اما تعرفه‌هاي بسياري كاهش پيدا كرد. وزير بهداشت در اتاق حضور يافتند و مواردي در ارتباط با قانون حاكم بر صنايع غذايي كشور مطرح شد كه آقاي وزير دستور بازنگري قانون را دادند و از اتاق هم نماينده‌اي خواستند كه توسط ما به وزارتخانه فرستاده شد. در ارتباط با مواردي كه در بودجه پيش‌بيني شده بود كه از محل تعرفه واردات بخش خصوصي حاصل شود، كمك‌هايي صورت گرفت. در مورد مجلس شوراي اسلامي هم جناب‌ آقاي عبداللهي و آقاي مهندس باهنر، نايب‌رييس مجلس به اتاق آمده‌اند. با توجه به روند كلي اقتصاد كشور كه به سمت بخش خصوصي در حرکت است با ايده من، به مجلس پيشنهاد داديم كه در تمام كميسيون‌هاي مجلس نمايندگاني از اتاق حاضر باشند. اين پيشنهاد با موافقت آقاي عبداللهي و مهندس باهنر روبه‌رو شد. همان‌طور كه نمايندگان دولت در رابطه با تصميمات در مجلس حضور دارند و گفت‌وگو و مذاكره با نمايندگان انجام مي‌دهند. نمايندگان اتاق هم به عنوان بخش خصوصي بايد در مجلس حضور داشته باشند تا در تصويب طرح‌ها و لايحه‌ها حداقل نظرات بخش خصوصي هم شنيده شود. همين همكاري با قوه‌قضائيه صورت گرفته است و در جلسه مهرماه اتاق قرار است رياست قوه‌قضائيه آيت‌ا... شاهرودي مهمان اتاق باشند. تعاملات با سه قوه در حال حاضر جايگزين تنش و جنجال شده است. در گذشته نحوه برخورد مديران قبلي هيچ عوايدي براي اتاق نداشته و حتي باعث سلب برخي از اختيارات اتاق شده است.

در حال حاضر جلساتي تحت عنوان «صبحانه با مسوولان» در اتاق برگزار مي‌شود كه متقاضيان شركت در آن بيش از توان پاسخگويي ما هستند. ما هم از هيات نمايندگان اتاق تهران و هم از نمايندگان اتحاديه‌ها و اصناف دعوت مي‌كنيم تا مشكلات خودشان را با وزرا و مسوولان در ميان بگذارند. همه ما در يك چارچوب بايد كمك كنيم تا مسائل با گفت‌وگو حل شود. در كشور، روزي آقاي هاشمي برنده انتخابات بود، بعد آقاي خاتمي و امروز آقاي احمدي‌نژاد رييس‌جمهور است. در آينده هم شخص ديگري اين مسووليت را برعهده خواهد داشت. نبايد با دولت‌ها جنگيد. هركدام از اين دولت‌ها شيوه‌هاي اقتصادي خاص خودشان را داشتند. مي‌توان با همفكري نظرات مختلف را به هم نزديك كرد و در جهت رشد و شكوفايي مملكت قدم برداشت.

* با صراحت بگوييد كه با توجه به جنجال‌هاي موجود در گذشته، عملكرد مديران قبلي دستاوردي به همراه داشت يا خير؟

مديران قبل هم مجموعه‌اي از مديران خوب مملكت بودند و زحمت كشيدند، ولي جهت‌گيري در اتاق درست نبود و نحوه برخورد مناسب نبود، يعني مي‌توانستند بهتر از اين هم باشند.

* شما آيا به ماهيت اعتراض‌ها و فرياد‌هاي آنان توجه كرده‌ايد؟ شاید آنها با انحصار شكل گرفته در اتاق ايران مخالفت مي‌كردند؟

حرف من اين است كه شايد بسياري از نظرات آنها هم درست بود، اما نحوه برخورد اشتباه بود. مثلا در مورد مسائل هسته‌اي كشور‌ ما اگر برخورد غلطي مي‌داشتيم در همان اول به جنگ با دنيا وارد مي‌شديم، ولي با منطق و شيوه درست كار به جايي رسيده كه اكثر كشور‌هاي دنيا انرژي هسته‌اي را حق ما مي‌دانند و با مذاكره در پي حل مسائل هستند. وقتي ما با بزرگ‌ترين دشمن كشور در آن سوي دنيا هم با فكر و تعامل و گفت‌وگو وارد مي‌شويم و چندماه بر روي طرحي كه ارائه داده‌اند تحقيق و تفكر مي‌كنيم، در داخل كشور نبايد مسائل را با شيوه‌هاي نادرست عمل كنيم. مثلا آقاي ميرمحمد صادقي هم در قبل و هم الان عضو هيات‌رييس هستند، آيا نمي‌شد با كمك ايشان مسائل را حل كرد. ايشان چهره‌اي مقبول همه. آيا نمي‌شد اختلاف‌ها و تنش‌ها را تا آن حد به مطبوعات نكشاند و با تعامل و گفت‌وگو آنها را حل كرد. چرا وقتي يك عضو هيات‌رييسه بخواهد عوض شود، اين موضوع در صدر اخبار راديو‌هاي بيگانه قرار بگيرد و آنها روي اين خبر مانور انجام دهند و مسائل را تحت‌تاثير قرار دهند. در رابطه با اصل 44 قانون اساسي، هم‌اكنون ما با دو مساله مهم روبه‌رو هستيم. يكي جذب ايرانيان خارج از كشور و سرمايه‌هاي آنها و ديگري جذب سرمايه‌هاي خارجي. همه معتقدند كه اين دو مطلب بايد اتفاق بيفتد.

آيا در آن فضاي پرتنش اين امر امكان‌پذير بود. يك ايراني كه د ه ها ميليون دلار در خارج از كشور سرمايه دارد در آنچنان فضايي رغبتي براي ورود به كشور و سرمايه‌گذاري ندارد. اگر يك خارجي بخواهد در ايران سرمايه‌گذاري كند بعد متوجه شود كه

در اينجا بين مسوولان اقتصادي، دائم جنگ و جدل است وارد سرمايه‌گذاري در كشور نمي‌شود. در حالي كه اتاق بازرگاني يكي از اركان اصلي جذب ايرانيان مقيم خارج و سرمايه‌گذاران خارجي است. اگر اتاق خودش دچار مشكل و تنش باشد چگونه مي‌تواند ديگران را به سرمايه‌گذاري ترغيب كند؟ يعني حتي براي بيان نظر و ايده خوب هم بايد از شيوه درست و عاقلانه استفاده كرد. مشكل مربوط به مديران قبلي هم، نحوه برخورد بود.

حتي اگر فرض بر درستي مطالب عنوان شده از سوي آنها بگذاريم شيوه مطرح كردن آن اشتباه بوده است. مثلا اگر در مورد مسائل هسته‌اي ما با توجه به اينكه اين انرژي از حقوق اساسي ما است مي‌توانيم برخورد بدي با ديگر كشورها داشته باشيم؟ آيا اين كار منجر به جبهه‌گيري آنها عليه ما نخواهد شد؟ دنيا نگاه ويژه‌اي به ما دارد. ما بايد مسائل داخلي خودمان را هم با تعامل و گفت‌وگو حل كنيم. شايد بسياري از مسائل مطرح شده توسط مديران قبلي اتاق هم درست باشد، ولي شيوه برخورد كاملا نادرست است.

*اگر مسائل مطرح شده از سوي مديران قبلي درست باشد مي‌شود گفت كه در حال حاضر هم بين شما و اتاق ايران چالش‌هايي وجود دارد؟

نمي‌توان این اختلاف ها را چالش ناميد. انسان‌ها‌ نمي‌توانند يكسان فكر كنند و اختلاف‌نظر دارند. قبلا هم مثال زدم اتاق ايران اصرار داشت كه آيين‌نامه‌ها به طور كامل و اساسي اصلاح شود و تغيير يابد. اتاق تهران با اين موضوع مخالف بود، اما اين مخالفت باعث بروز جنگ و جدال نشد. با چند جلسه مذاكره و گفت‌وگو، ما اتاق ايران را متقاعد كرديم كه اين كار در حال حاضر ضرورتي ندارد و از دستور كار خارج شود. در اين مورد اختلاف‌نظر صددرصد بود. نظر ما اين بود كه اصلاح قانون اتاق بر اصلاح آيين‌نامه اولويت دارد. چرا وقتي قانون معضلات زيادي دارد به دنبال اصلاح آيين‌نامه باشيم. از طرف ديگر هم با توجه به اينكه به انتخابات نزديك هستيم ممكن بود عده‌اي اصلاح آيين‌نامه را فقط به خاطر انتخابات بدانند. اگر قرار باشد كه آيين‌نامه اصلاح شود بهتر است هيات رييسه و هيات نمايندگان منتخب بعدي كه چهار سال فرصت دارند اين كار را انجام دهند. الان هم اگر تغييري يا اصلاحي به درستي انجام مي‌شد باز هم عده‌اي استنباط مي‌كردند كه اصلاحات فقط به خاطر انتخابات بوده است. در حال حاضر مشكل خاصی بين اتاق تهران و ايران وجود ندارد. در جلسات صبحانه با مسوولان اتاق تهران هميشه هيات رييسه اتاق ايران هم حضور دارند. اين كار در نزديك شدن ديدگاه‌ها موثر هستند. هراز چندگاهي هم جلسات مشترك هيات رييسه اتاق تهران و تهران برگزار مي‌شود تا مسائل مطرح حل شود. هم اكنون مشكل اساسي بين اتاق ايران و تهران وجود ندارد.

*با توجه به اينكه شما دبيركل اتاق هستيد و امور اجرايي بر عهده شما است، چه نمره‌اي به هيات رييسه جديد مي‌دهيد؟

هيات رييسه جديد و بنده به عنوان دبير كل، از ابتدا با اين ديدگاه وارد شديم كه به بخش خصوصي كشور بهترين خدمات‌رساني و سرويس‌دهي را انجام دهيم.

ما برخي مسائل اجرايي روزمره داريم مثل صدور گواهي مبدا، صدور كارت بازرگاني، گواهي اسناد و غيره. سعي كرديم كه مدت زمان اين كارها را به حداقل زمان ممكن برسانيم. همانطور كه مي‌دانيد براي صدور كارت بازرگاني امضاي سازمان بازرگاني كل تهران هم ضروري است، ما با بررسي‌هاي كه انجام داديم متوجه شديم كه در گذشته صدور كارت بازرگاني از زمان تحويل گرفتن مدارك كامل تا تحويل دادن كارت به طور متوسط 20 روز زمان صرف مي‌شده است. با صحبت‌هايي كه با همكاران و سازمان بازرگاني انجام داديم اين زمان به دو روز كاهش يافته است. يعني با ارائه مدارك كامل ظرف 48 ساعت كارت بازرگاني صادر مي‌شود. نوع دوم خدمات اتاق، ارائه مشاوره و اطلاعات در زمينه گرفتن كارت بازرگاني، مسائل حقوقي و اقتصادي است. ما از طريق مشاور حقوقي اتاق تهران جوابگوي مراجعه‌كنندگان هستيم. از طريق سايت اتاق هم به سوالات متقاضيان پاسخ مي‌دهيم.

بايد به اين نكته اشاره كنم كه سايت اتاق نيز به طور كامل دگرگون شده است. در حالي كه در قبل هشت تا ده نفر بيننده داشت در حال حاضر در حدود دوهزار نفر روزانه مراجعه كننده دارد.

 همچنين در سايت فرصت‌هاي اقتصادي و امكان انجام كارهاي تجاري را كه به اطلاع اتاق تهران برسد قابل دسترس همگان خواهد بود و انحصاري در اين ارائه فرصت‌ها صورت نمي‌گيرد. مثلا از كشورهاي خارجي و فرصت‌هايي براي شركت در كار اقتصادي، برگزاري مناقصه و مزايده، اخذ نمايندگي موجود است كه بر روي سايت قابل دسترسي است. از طرفي كتابخانه و مرجع اسناد و مدارك اتاق است كه اخيرا راه‌اندازي شده و سعي كرديم كتاب‌هاي اقتصادي مورد نياز را در اين كتابخانه بگنجانيم. تمام اين كتاب‌ها و نشريات بر روي سايت نيز قرار داده شده است و متقاضيان قبل از مراجعه مي‌توانند از عناوين و موجوديت كتاب‌ها اطلاع حاصل كنند. چت‌رومي هم براي اطلاع هيات نمايندگان راه افتاده است.

همه مسائل كاملا آشكار و شفاف است و حتي خلاصه مذاكرات و گفت‌وگوها بر روي سايت قرار مي‌گيرد. فعالان اقتصادي هم مي‌توانند با استفاده از سايت نظرات خود را به ما منتقل كنند و پيشنهادات خود را ارائه دهند. دوره‌هاي آموزشي هم در آينده در قبال دريافت وجه برگزار خواهد شد. پروژه‌هاي تحقيقاتي در رابطه با مسائل اقتصادي در دست انجام است

درجه‌بندي گوگل براي سايت ما نمره چهار از ده است. در حالي كه بسياري از سايت‌هاي خوب كشور نمره‌اي پايين‌تر از سه و حتي صفر دارند. در سايت به سوالات پاسخ داده مي‌شود. فرم‌ها از طريق سايت در دسترس مردم قرار مي‌گيرد. از طرف ديگر، از آنجايي كه برخي از مراجعه‌كنندگان آشنايي كامل با كارت بازرگاني نداشتند و نسبت به استفاده غير صحيح از كارت و عواقب آن اطلاع نداشتند، اتاق براي اولين بار اقدام به برگزاري كلاس‌هاي توجيهي كرد و الان هر هفته روزهاي يكشنبه و چهارشنبه به مدت دو ساعت كلاس توجيهي برگزار مي‌كنيم. ما از مراجعه‌كنندگان با مدرك كمتر از ليسانس خواسته‌ايم كه حتما در اين كلاس‌ها شركت كنند تا هم نسبت به استفاده از كارت آگاهي پيدا كنند و هم نسبت به سوءاستفاده از كارت، قراردادن كارت در اختيار ديگران و مسائل بيمه‌اي و مالياتي اطلاع پيدا كنند. در پايان هم به پرسش‌هاي آنان در اين موارد پاسخ داده مي‌شود. اين خدمات ارائه شده از جمله كلاس‌هاي توجيهي با استقبال خوبي هم مواجه شده است. براي خدمت‌رساني به فعالان اقتصادي در نظر داشتيم نمايندگان بخش خصوصي را با مسوولان دولتي و قواي سه‌گانه در كنار يكديگر قرار دهيم، تا به راحتي و به دور از تشريفات اداري مسائل مطرح و پاسخ داده شود. اين جلسات تحت عنوان صبحانه با مسوولان در حال برگزاري است كه تاكنون هفت جلسه از آن با حضور وزرا و نمايندگاني از مجلس برگزار شده است. در اين مدت اتاق تعامل خوبي هم با رسانه‌هاي خبري داشته‌‌ است و در تمامي جلسات از خبرنگاران دعوت به عمل آمده است.

رسانه‌ها هم فعالانه در اين جلسات شركت داشته‌اند و به خوبي اين اخبار را انعكاس داده‌اند. اين جلسات دو مزيت عمده دارد. اول اينكه بسياري از مشكلات مقطعي با صحبت فعالان اقتصادي با وزرا قابل حل است. مثلا در جلسه‌اي كه با حضور وزيربهداشت برگزار شد مسوولان انجمن‌هاي صنفي مربوط به صنايع غذايي و بهداشتي و دارويي در جلسه حضور داشتند و مشكلات خود را با وزير در ميان گذاشتند. با توجه به دقت مناسب برگزاري جلسات استقبال هم خوب بوده است. مساله دوم كه مساله مهمي است نزديك‌شدن ديدگاه‌ها به يكديگر بود. در اين جلسات وزرا با نمايندگان بخش خصوصي از نزديك تعامل و گفت‌وگو داشته‌اند كه اين امر تاثير زيادي بر تصميم‌گيري‌ها گذاشت. بعد از جلسه با  نمايندگان مجلس ما از آقاي باهنر خواستيم كه حضور نمايندگان بخش خصوصي در كميسيون‌هاي مجلس را قانومند كنند. اين كار با اصلاح آيين‌نامه داخلي مجلس هم امكان‌پذير است. در حال حاضر كميسيون‌ها افراد كارشناس و متخصص را در جلسات خود دعوت مي‌كنند، ما هم در پي اين هستيم كه اين روند به صورت قانوني در‌آيد. مثلا اگر بحث قانون تجارت مطرح مي‌شود حتما نماينده بخش خصوصي در مجلس حضور داشته باشد. در بسياري از كشورهاي دنيا هم پايه و اساس قانون‌نويسي بخش خصوصي است چون دولت‌ها بخش نظارت را بر عهده دارند. به‌طور كلي در اين جلسات نمايندگان دولت با نظرات بخش خصوصي آشنا مي‌شدند كه اين امر در تصميم‌گيري‌هاي آنان اثرگذار خواهد بود. زمان جلسات نيز به گونه‌اي تنظيم مي‌شود كه مدعوين فرصتي براي صحبت با مهمان جلسه و ارائه نظرات داشته باشند.

*افرادي كه در آينده مهمان اين جلسات خواهند بود چه كساني هستند؟

بيشتر وزرا مهمان ما خواهند بود. چون در اتاق بخش‌هاي مختلف اقتصادي حضور دارند، اكثر وزرا مثل جهاد كشاورزي، نفت و علوم به جلسه دعوت خواهند شد. بخش‌هايي هم كه ارتباط مستقيمي با بخش اقتصاد ندارند مثل وزارت امور خارجه به خاطر مسائل سياسي و تاثيرگذاري آن بر اقتصاد به اين جلسه‌ها دعوت خواهند شد. همچنين مسوولاني از قواي مقننه و قضائيه دعوت خواهند شد. در مهر ماه هم مهمان ويژه ما آيت‌ا... شاهرودي خواهند بود كه با ايشان در مورد امنيت سرمايه‌گذاري و اقتصادي با ايشان صحبت خواهيم كرد.

*رييس‌جمهور چطور؟

مبنا بر اين است كه ابتدا وزيران دولت در جلسات شركت كنند بعد از آن از رييس‌جمهور هم دعوت به عمل خواهيم آورد. چون مي‌خواهيم با قواي سه‌گانه تعامل داشته باشيم‌ و در نظر داريم با دعوت از رييس‌جمهور نظرات اقتصادي ايشان را بشنويم و ايده‌هاي فعالان بخش خصوصي را هم به گوش ايشان برسانيم. از جناب آقاي حدادعادل رياست مجلس هم دعوت خواهيم كرد تا در جلسه ما شركت كنند..

* پاييز امسال، اتاق تهران 80ساله مي‌شود،‌ چه برنامه‌ ای براي اين موضوع در نظر گرفته‌ايد؟

مهرماه سال 1385 هشتادمين سال تاسيس اتاق تهران به عنوان قديمي‌ترين و اولين اتاق بازرگاني ايراني است. در مورد خدمات‌رساني، اتاق ارتباط چندان نزديكي با اعضا به جز هنگام صدور كارت بازرگاني ندارد. براي حل اين مساله و برقراري ارتباط نزديك با اعضا‌ برگزاري يك سري سمينارها در دستور كار هيات‌رييسه قرارگرفت. با توجه به هشتادمين سالگرد تاسيس اتاق تصميم گرفته شد تا در شب ولادت امام‌حسن‌(ع) مراسمي برگزار شود. از اعضاي اتاق براي شركت در مراسم ثبت‌نام به عمل آيد. از پيشكسوتان اتاق و از پيشكسوتان فعاليت‌هاي اقتصادي در بخش‌هاي مختلف تقدير به  عمل آيد. آقاي هاشمي شاهرودي نيز مهمان اين مراسم خواهند بود. شايد اولين گردهمايي باشد كه جمع كثيري از دارندگان كارت بازرگاني در آن شركت مي‌كنند.

چه برنامه هایی برای بهبود خدمات مربوط به تجارت دارید؟

مهمترين برنامه ای كه داريم حمايت از بخش خصوصي و تلاش براي رساندن جايگاه و شان بخش خصوصي ايران به جايگاه واقعي خودش است تلاش می كنيم آنچه را كه در بخش اقتصادي در دست دولت يا نهادهاي عمومي است و طبق قوانين و سياستهاي كلي نظام بايد به بخش خصوصي واگذار بشود اين كار در اسرع وقت انجام پذيرد تا دولت بتواند از كارهاي اجرائي رهایي يابد و در كشور يك بخش خصوصي مقتدر و تلاشگر داشته باشيم.

برنامه بعدي ما جمع آوري نظرات ، پيشنهادات و انتقادات اعضاي اتاق است و جمع بندي و انتقال آن به مراجع ذيربط و تصميم گير كشور، اثرگذاري بر سياستهاي اقتصادي ، همكاري با نهادهاي ذيربط براي مشخص شدن مزيت هاي نسبي سرمايه گذاري داخلي و خارجي است.ودرنهایت اتاق تهران مصمم است ازطریق همکاری متقابل با وزارت امورخارجه راه کارهای تسهیل تجارت خارجی برای بازرگانان کشور را فراهم کند.

 شما گفتید مي خواهيد اتاق را به جايگاه واقعي خود برگردانيد آيا برنامه خاصي بر اين زمينه داريد يا طبق روال گذشته ادامه مي دهيد؟

اطلاع داريد كه بيش از 80 درصد اقتصاد كشور دست دولت است و طبعاً براساس قوانين و مقررات و سياستهاي كلي نظام جمهوري اسلامي ايران بخش عمده اي از اين فعاليتها بايد به بخش خصوصي واگذار شود در حال حاضر سهم بخش خصوصي در اقتصاد كشور كمتر از 20 درصد است و اين جايگاه واقعي اين بخش نيست بنابراين تلاش ما بر اين است تا بتوانيم به اين هدف برسيم يعني دخالت دولت در بخش اقتصادي را به حداقل ممكن و به نظارت در سطح عالي تبديل شود و تمام مردم در بخش خصوصي فعالانه به فعاليتهاي اقتصادي بپردازند.

ما كوشش مي كنيم تا راههاي مختلف شناسائي بازار كالاهاي صادراتي كشور را به صادر كنندگان معرفي كنيم و صادر كنندگان كشور را كمك و تشويق كنيم تا توسعه صادرات غير نفتي ، پيگيري كنيم حضور فعالانه توليد كنندگان ، صادركنندگان و صاحبان خدمات براي حضور فعال در نمايشگاههاي بين المللي داخلي و خارجي .

چه برنامه هایی برای تجارت الکترونیکی دراتاق تهران دارید؟

اتاق های بازرگانی نقش قانون گذاری ندارند.حتی اجرای قانون هم بر عهده آنها نیست.اتاق ها فقط نقش مشاوره دارند ومی توانند برای دولت،مجلس وقوه قضاییه نقش مشاور داشته باشند.بنابراین اتاق ها نمی توانند برای تجارت الکترونیکی قانون بنویسند.مابه این دلیل که ساختاری متمرکز داریم وخیلی پیچیده نیستیم،می توانیم زودتراز دولت به ساختار الکترونیکی تن بدهیم .به همین دلیل است که برنامه هایی جدی برای اجرای این سیاست داریم.

 

چه برنامه هایی؟

 اول باید تعریفی از این پدیده داشته باشیم. در ساده ترين شكل, مي‌توان آن را به صورت ”انجام مبادلات تجاري در يك قالب الكترونيكي“ تعريف کرد.تجارت الكترونيكي كه تا چندي قبل به تعداد معيني از شركتها محدود مي‌شد در حال ورود به عصر جديدي است كه در آن تعداد زيادي از تجار وبازرگانان در شبكه ای جهانی حضور دارند. به علاوه محتواي آن از حيطه مبادله داده‌هاي مربوط به سفارش دادن يا قبول سفارش فراتر رفته و فعاليتهاي عمومي تجاري از قبيل تبليغات،آگهي، مذاكرات،‌ قراردادها و تسويه حسابها را نيز در بر گرفته است.با توجه به روند رو به رشد فعالان اینترنتی کشور که بر اساس آخرین آمار بیش از 10 میلیون کاربر اینترنتی وجود دارد ، حضور حداقل 20درصد از اعضای اتاق های بازرگانی کشور در محیط مجازی ، برنامه ریزی برای ارائه خدمات در محیط اینترنت را الزامی ساخته است .هم اکنون در اتاق تهران بیش از20 هزار عضو فعال داریم ودرصدد هستیم ازطریق ایجاد زمینه های لازم، علاوه بر بهره مندی از ویژگی های دو سویه اطلاع رسانی سریع و به هنگام (jit ) در ارائه خدمات الکترونیکی ، امور جاری و اداری خود را هم با سیستم های نوین، مکانیزه و یکپارچه کنیم .اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران به عنوان یکی ازمهم ترین اتاق های بازرگانی کشوربه خاطر جایگاه ویژه خود به عنوان پارلمان بخش خصوصی ، می تواند با استفاده از نوآوریهای علمی و فناوری پیشتاز در ارائه خدمات مورد نیاز اعضای خود باشد .در همین راستا فناوری اطلاعات بستر مناسبی برای رشد و توسعه در همه زمینه ها به ویژه در حوزه اقتصاد را فراهم کرده است که استفاده رقابتی بنگاه ها اقتصادی از منابع اطلاعاتی موجود و خدمات الکترونیکی ، موجب افزایش آگاهی و شناخت و سرعت انجام فعالیت ها شده و زمینه ساز توسعه اعضا خواهد شد .مادرهمین رابطه برنامه های زیادی داریم که به زودی شکل عملیاتی به خود خواهد گرفت.

 

 

چه برنامه هایی؟می توانید به طورمشخص ازآن یاد کنید.

برنامه ما دروهله اول، ارایه خدمات برنامه ریزی شده اتاق های بازرگانی ، به صورت الکترونیکی بر روی اینترنت و به صورت یکپارچه و هماهنگ است .

ماقصد داریم ارایه خدماتی چون ثبت نام و عضویت الکترونیکی  ، گواهی مبدا و خدمات ویزا را ازطریق اینترنت امکان پذیرکنیم.درحال حاضر،کارت بازرگانی اعضای اتاق تهران 48 ساعته تمدید ویا صادرمی شود ومتقاضیان می توانند ازطریق اینترنت وبدون نیاز به حضورفیزیکی،از اتاق تهران خدمات دریافت کنند.

همچنین  مشاوره الکترونیکی به هنگام ، سیستم اطلاع رسانی و ثبت الکترونیکی آموزش ، معرفی فرصت های تجاری طبقه بندی شده از کشورها ، اطلاع رسانی وقایع و اخبار اقتصادی ، مصوبات و مقررات ، اطلاعیه ها ، امور نمایشگاهی ، تقویم اتاق ها و تالار گفتگوی تخصصی و بانک اطلاعاتی اعضاو امکان ارتباط مستقیم اتاق های شعب و اتاق تهران با اعضاهم جزو برنامه هایی است که ما قصد داریم پی گیری کنیم. قسمت عمده این خدمات، به صورت یک سایت اینترنتی در دسترس اعضا خواهد بود .

این برنامه ها چه نتایجی خواهد داشت؟

همه این برنامه ها تمرینی است برای تجارت الکترونیکی وکمترین نتیجه ای که درحال حاضر برای بخش بازرگانی کشوردارد،ایجاد بستر همکاری های بین بازرگانان ، صاحبان صنایع و معادن عضو اتاق در بستر الکترونیکی است.

یعنی هنوز نیازبه بسترسازی داریم؟

بله. ماهنوز بسترلازم رانداریم.تکلیف خیلی ازابزارهای تجارت الکترونیکی مشخص نیست. ارزش مبادلات الكترونيكي در جهان طي سالهاي اخير به سرعت در حال افرايش بوده است. گرچه در مورد سرعت گسترش اين شيوه از مبادله برآوردهاي بسيار متفاوتي ارايه شده است،اما در پيش بيني هاي به عمل آمده گفته می شود تجارت الكترونيكي در سالهاي آينده با رشد فزاينده‌اي رو به رو خواهد بود.در گروه كشورهاي توسعه يافته (اعضای OECD) ايالات متحده آمريكا همچنان بيشترين سهم از مبادلات الكترونيكي را به خود اختصاص خواهد داد اما اروپا به سرعت در حال كم كردن فاصله خود با ايالات متحده است.

آقای مهندس چه پیش زمینه هایی لازم است برای اینکه تجارت الکترونیکی قابل استفاده شود؟

به موارد زیادی نیاز داریم تا بستر دادوستد الکترونیکی فراهم شود.مواردی نظیر قابليت اتصال به شبكه، اوضاع و احوال كسب و كار،پذيرش تجارت الكترونيكي توسط توليدكنندگان و مصرف كنندگان، وجود قوانين و مقررات مناسب،‌ فراهم بودن خدمات حمايتي براي تجارت الكترونيكي و زيرساختهاي اجتماعي و فرهنگي به عنوان عمده ترين محورهاي تعيين كننده گسترش تجارت الكترونيكي در كشورها شناخته شده‌اند.

وضعیت ایران درتجارت الکترونیکی چگونه است؟

 

 

طبق برآوردهاي به عمل‌ آمده ارزش فعلي صادرات جهاني كالا و خدمات بیش از 7 هزار ميليارد دلار است كه از اين مبلغ  500 ميليارد دلار صرف تهيه و مبادله اسناد مربوطه ميشود. به عبارت ديگر حدود 7 درصد ارزش مبادلات را هزينه تهيه و مبادله اسناد تشكيل مي‌دهد. با الكترونيكي شدن اين مبادلات, هزينه تهيه و مبادله اسناد به شدت كاهش خواهد يافت. برآوردهاي انجام شده نشان مي‌دهد كه استفاده از مبادله الكترونيكي اطلاعات به جاي روشهاي سنتي مبتني بر كاغذ بين 21 تا 70 درصد صرفه جويي در هزينه فعاليتهاي مختلف تجاري خواهد داشت.

طي سالهاي گذشته ارزش جاري توليد ناخالص داخلي كشور بيش از دو برابر حجم نقدينگي بوده است. به عبارت ديگر, سرعت گردش پول اندكي بيش از 2 است و با مبنا قرار دادن اين رقم, ارزش مبادلات در كشور لااقل دو برابر ارزش توليد ناخالص داخلي خواهد بود.در جداول پيوست لايحه برنامه سوم توسعه متوسط نرخ رشد سالانه توليد ناخالص داخلي 6 درصد و متوسط نرخ رشد سالانه تورم 9/15 درصد پيش بيني شده بود. بنابراين مي‌توان گفت كه ارزش جاري توليد ناخالص داخلي كشور در طول سالهاي برنامه سوم توسعه با نرخ 22 درصد در سال افزايش خواهد يافت.  قبلا پیش بینی شده بود که با فرض ثابت ماندن سرعت گردش پول، حجم مبادلات از 6/1016 هزار ميليارد ريال در سال 1379 به 4/2252 هزار ميليارد ريال در سال پايان برنامه سوم توسعه اقتصادي برسد. بنابراین قرار بود با مبنا قراردادن رقم 5/2 درصد براي صرفه جويي حاصله, ميزان صرفه جويي در انجام مبادلات اقتصاد كشور از 4/25 هزار ميليارد ريال در سال 1379 به 3/56 هزار ميليارد ريال در سال 1383 برسد یعنی در طول برنامه سوم 6/196 هزار ميليارد ريال صرفه‌جويي درمبادلات داشته باشیم.

هنوز نمی دانیم این پیش بینی ها تا چه اندازه محقق شده است اما می دانیم که انجام كليه مبادلات در كشور به صورت الكترونيكي در كوتاه مدت امكان پذير نيست. اگر فرض كنيم كه الكترونيكي شدن مبادلات تنها در عرصه تجارت خارجي كشور صورت گيرد به واقعيت نزديكتر خواهيم بود.

چرا؟

در سال هاي اخير نسبت ارزش صادرات و واردات كالادر كشور به توليد ناخالص داخلي، حدود 30 درصد بوده است. بنابراين، با فرض ثابت ماندن اين نسبت به رغم آزادسازي نسبي تجاري و جهش مورد نظر در صادرات غير نفتي كشور،  ميزان صرفه جويي حاصل از الكترونيكي كردن مبادلات خارجي ایران  معادل 30 درصد رقم های یادشده  براي كل اقتصاد كشور خواهد بود .ملاحظه می کنید که این ارقام برای اقتصاد ما تاچه اندازه مهم وبزرگ است.

این ارقام خیلی رویایی به نظر می رسند.این طور نیست؟

همین طوراست که می گویید.

 

 

حالا رویکرد دولت ها برای تحقق زمینه های تجارت الکترونیکی چگونه بوده است؟

متاسفانه برای تحقق این سیاست اراده جدی جدی وجود نداشته است.درحقیقت رسیدن به نقطه مطلوبی برای تجارت الکترونیکی، درایران موانع زیادی دارد که باید برطرف شود.البته در مواد قانوني، راه كارهاي اجرايي قانون برنامه سوم توسعه وچهارم توسعه، پیش بینی هایی صورت گرفته است . به عنوان مثال دراین  قوانین انجام داد و ستد الكترونيكي اوراق بهادار در سطح ملي، دستيابي آسان به اطلاعات داخلي و خراجي، زمينه سازي براي اتصال كشور به شبكه‌هاي جهاني، بهبود خدمات و ترويج استفاده از فناوريهاي جديد و ايجاد زيرساختهاي ارتباطي و شاهراهاي اطلاعاتي لازم با پهناي باند كافي و گسترده، راه اندازي شبكه جامع اطلاع رساني بازرگاني كشور، و در راه كارهاي بخش بازرگاني اموري نظير تنظيم و پشنهاد لايحه تجارت الكترونيكي، برگزاري دوره‌هاي آموزشي فني ـ كاربردي در زمينه تجارت الكترونيكي و سرانجام الزام شركتها، موسسات و سازمانهاي دولتي دخيل در صادرات به انجام حداقل 50 درصد از مبادلات خارجي خود از طريق بهره گيري از فناوري تجارت الكترونيكي تصريح شده‌اند.

اما هیچ کدام ازاین سیاست ها به مرحله اجرا نرسیده است.این طورنیست؟

بله.به طور مثال دادوستد الکترونیکی سهام هیچ گاه به مرحله اجرا نزدیک نشده است ودرعوض ماشاهد توسعه بورس های منطقه ای بوده ایم.ممکن است  به دلايلي نظير محدود شدن اين اقدامات و سياستها به بخش دولتي, فراگير نبودن آنها, نبود انگيزه‌ها و مشوقهاي لازم براي حضور جدي بخش غير دولتي در اين امر و از همه مهمتر عدم اعلام صريح و روشن رويكرد دولت ،به نظر نمي‌رسد كه گسترش تجارت الكترونيكي در كشور احتمال توفيق چنداني داشته باشد.

 

پیشنهاد مشخص شما دراین مورد چیست؟

ارايه چارچوبي مشخص که بايد به وضوح جايگاه و نقش دولت و بخشهاي غير دولتي معين شودو چارچوبهاي قانوني لازم پيش بينی شوند. ودرعین حال ،زيرساختهاي مورد نياز و چگونگي و سرعت تامين آنها معين شود و حيطه‌هاي فعاليت بخش غير دولتي, انگيزه ها و مشوقهاي لازم براي حضور آنها ارايه و براي انجام هر يك از وظايف و سياستهاي فوق وزارتخانه يا سازمان خاصي مسوول شناخته شود.

تجربه چندماهه مدیریت اتاق تهران برای پیاده سازی برخی مقدمات تجارت الکترونیکی چگونه بوده است؟

همان طور که پیش ازاین اشاره کردم،اتاق ها ی بازرگانی فقط نقش مشاوره می توانند داشته باشند.

اما باتوجه به اینکه بخش خصوصی می تواند داشته باشد اتاق تهران درحال تحقیق روی این موضوع است که چگونه می شود بسترهای لازم را فراهم کرد.

به همین دلیل ما به دنبال پیاده کردن الگوی "اتاق بازرگانی الکترونیکی"هستیم.اتاقی که همه خدماتش اینترنتی باشد.از صدور گواهی مبدا تا آموزش های تجارت.من فکرمی کنم زمینه این تجربه فراهم شده است چراکه آمارهای ما نشان می دهد چیزی حدود 20 درصد بازرگانان کشور به اینترنت دسترسی دارند.گذشته ازآن ماهرروزه شاهد ثبت نام بازرگان های جوانی هستیم که می خواهند کارت بازرگانی داشته باشند.این نشان می دهد که تجارت درایران درحال پوست اندازی است.

به طور مثال،از 18 هزارعضو فعال اتاق تهران ، میزان  بیننده سایت اتاق پیش  از این متوسط 80 نفر در هفته بود.این رقم  که کمتر از یک دهم درصد در روز بودهم اکنون به متوسط 1100 بازدید در روز رسیده است ودردو  هفته گذشته هم به بیش از 7500 بازدید در هفته رسیده است .البته این عدد برای این مدت کوتاه که هنوز خدمات اصلی اعضا شروع نشده و اطلاع رسانی آن محدود بوده وضعیت مطلوبی است ولی ایده آل مورد انتظار اگر همان 15درصد فعالان اینترنتی مورد هدف گذاری باشد ، احتمالا ما باید 2700 بیننده درروز داشته باشیم.

 براساس آمارها،در 70 روز گذشته 64  هزار بار صفحه سایت مورد بازدید قرار داده اند ، که 80 درصد بازدید ها از ایران و بقیه  از 81 کشور دیگر بوده که تقریبا 25 کشور به طور متوسط بیننده هفتگی دارد و بیش از 180 خبر مربوط به اتاق های بازرگانی و اتاق تهران به صورت تولیدی و یا به نقل از خبرگزاریهای رسمی پوشش داده شده است ، تعداد اخبار اقتصادی استخراجی بیش از 550  خبر مرتبط بوده و تقریبا 100 اطلاعیه ، اعلامیه ، مصوبات و مقررات با سختی تولید محتوی که همه آگاه هستیم در این سایت با ساختار بانک اطلاعاتی قابل جستجو طبقه بندی شده است .سایت به صورت دوزبانه بوده و با ساختار مدیریتی پویا قابلیت راهبری فعالیت های تعیین شده واحد ها توسط کاربران عادی را دارا است . علاوه بر استفاده از آخرین تکنیک های برنامه نویسی ، به روز بودن سایت از ویژگی های اصلی و متمایز آن نسبت به دیگر سایت  های مشابه بوده و و طی این دوره بیش از 480  نفر درخواست ثبت نام و عضویت اتاق بازرگانی را  در سایت تکمیل کرده اند و سیستم پیاده سازی شده با توجه اینکه برای اولین باردر کشور  اتفاق افتاده با هدف حذف واسطه ها و سهولت خدمت رسانی به اعضا در حال  توسعه است و باز آماری ارایه کنم مبنی براین که بیش از 340  موضوع توسط تقریبا 950 بازدید کننده در سایت جستجو شده که بخش R&D  سایت را  به سمت نیاز مخاطبان هدایت می کند و 58  مورد مشاوره درخواستی پاسخ داده شده  و از نظرات ارسالی 44 نفر بهره مند بودیم  .

با توجه به تاکید ریاست اتاق تهران ،همه درخواست های الکترونیکی در زمان مناسب خود پاسخ ها داده می شوند و تمامی اطلاعات و درخواست های دریافتی و فرصت های تجاری به صورت کاملا رقابتی در سایت ارایه خواهدشد.

آقای نهاوندیان اعلام کرده اندکه یک تالار گفت وگو بامدیریت اتاق تهران راه اندازی خواهدشد.ایده جالبی است.الان درچه مرحله ای قرار دارد؟

بله.دکترنهاوندیان چنین قولی داده اند ومادرتلاش هستیم تا زمینه ایجاد این تالار فراهم شود. اولین تالار مجازی تخصصی در حوزه اقتصاد کلان کشور  و بر اساس گروه های فعالیتی اعضا و کمیسیون های تخصصی اتاق تهران و بر اساس آخرین استاندارد های امنیتی طراحی شده است . در این تالار مجازی کلیه اعضای اتاق بازرگانی تهران با هویت مشخص خود می توانند با دیگر اعضا به صورت عمومی و خصوصی مذاکره و تبادل اطلاعات کنند و علاوه بر آگاهی از آخرین اطلاعات در حوزه مورد نظر مطالب و دستاورهای خود را در اختیار دیگر اعضا قرار دهند . گذشته ازآن ما قصد داریم برای همه اعضا،پست الکترونیک ایجادکنیم.فکرمی کنم بعدازیک سال اگر مجالی بود که دوباره رودرو شویم،من بتوانم آماربهتری ارایه کنم.